poniedziałek, 16 lipiec 2012 08:48

Giovanni Valvo: Związek Rosji i Białorusi: unia militarna?

Oceń ten artykuł
(3 głosów)

zrib_ros_by  Giovanni Valvo

Uzależnienie białoruskiej gospodarki od Moskwy jest niezaprzeczalne; jednak nie mniej ważna jest rola Białorusi w przyczynianiu się do “bezpieczeństwa geopolitycznego” Rosji (geopoliticheskaya bezopasnost). Kiedy Władimir Putin po raz pierwszy objął władzę na Kremlu, białoruski prezydent Aleksander Łukaszenka zdał sobie sprawę, że nie ma już szans na grę integracją do zwiększenia osobistej władzy. Zaczął wówczas zwiększać swoje zaangażowanie na rzecz niepodległości Białorusi.

“Bez Rosji, Białoruś nie istnieje” – materiał o takim tytule opublikowano na stronie internetowej rosyjskiego dziennika Pravda, w angielskiej wersji językowej. Tekst został poświęcony sytuacji gospodarczej na Białorusi. Z mocno zdewaluowanym rublem białoruskim i roczną stopą inflacji powyżej 100%, Mińsk został uratowany od bankructwa przez rosyjskie subsydia cen gazu, pożyczki i gotówkę za ostatnią sprzedaż Gazpromowi pozostałych 50% udziałów Biełtransgazu.

Uzależnienie białoruskiej gospodarki od Moskwy jest niezaprzeczalne; jednak nie mniej ważna jest rola Białorusi w przyczynianiu się do “bezpieczeństwa geopolitycznego” Rosji (geopoliticheskaya bezopasnost). 2 kwietnia 1996 r., rządy obu byłych republik radzieckich ustanowiły “Związek Rosji i Białorusi”, podmiot ponadnarodowy, którego nazwę zmieniono później na “Państwo Związkowe” z zamiarem zjednoczenia krajów jako federacja. Traktat o utworzeniu Państwa Związkowego Rosji i Białorusi został zawarty 8 grudnia 1999 r. i wszedł w życie 26 stycznia 2000 r., kiedy został przyjęty przez Zgromadzenie Narodowe Białorusi, po ratyfikacji przez rosyjską Dumę. Niemniej jednak entuzjazm dla pomysłu opadł zarówno w Moskwie jak i w Mińsku.

Dyskusje na temat możliwości stworzenia dwóch najwyższych stanowisk przywódczych Związku – prezydenta i wiceprezydenta prowadzono, kiedy prezydentem Rosji był jeszcze Borys Jelcyn. Zatem, gdyby Łukaszenko został numerem dwa, jako wówczas młody, energiczny zastępca starszego, schorowanego Jelcyna, miałby spore szanse na awans lidera nowego potężnego państwa w krótkim czasie. Stąd, wsparcie „Baćki”, jak mówią o Łukaszence, dla unii z Rosją. Kiedy były agent KGB Władimir Putin objął władzę na Kremlu, Łukaszenka zdał sobie sprawę, że nie ma już szans na grę integracją do zwiększenia osobistej władzy. Zaczął wówczas zwiększać swoje zaangażowanie na rzecz niepodległości Białorusi. Jednakże, w ciągu ostatniej dekady, stosunki między Mińskiem a Moskwą, ze wzlotami i upadkami, pozostawały dość bliskie.

Polityczna fuzja Rosji i Białorusi wydaje się obecnie być mglistą perspektywą. Niemniej jednak, znaczną integrację osiągnięto w dziedzinie wojskowej, ponieważ obydwa kraje mają jednolity system obrony powietrznej i prowadzą wspólnie ćwiczenia wojskowe. Doktryna wojskowa Rosji, zatwierdzona w lutym 2010 roku, wymienia rozszerzenie NATO jako główne zagrożenie zewnętrzne. Podobnie do art. 5 Traktatu NATO, stwierdza ona, że “zbrojna napaść na kraj-członka Państwa Związkowego, a także wszystkie inne działania z użyciem siły militarnej przeciwko niemu, jest aktem agresji przeciwko Państwu Związkowemu”, upoważniając Moskwę do “podjęcia stosownych działań zwrotnych”.

Doktryna przewiduje, że główne priorytety Federacji Rosyjskiej do współpracy wojskowej z Republiką Białorusi to koordynacja działań na rzecz rozwoju narodowych sił zbrojnych, wykorzystanie infrastruktury militarnej oraz opracowywanie i koordynacja działań w kierunku utrzymania zdolności obronnych Państwa Związkowego zgodnie z jego doktryną obronną. Według zatwierdzonego tekstu, Rosja może również zastosować broń jądrową w odpowiedzi na wykorzystanie wszelkiej broni masowego rażenia przeciwko jej samej lub jej sojusznikom.

Znaczenie Białorusi dla Rosji, to strategiczne położenie Białorusi wciśniętej między Łotwę, Litwę i Polskę – wszystkie trzy kraje będące członkami NATO – oraz Ukrainę – główne pole bitwy między Moskwą a sojuszem. Ponadto, członkostwo Mińska w Państwie Związkowym pozwala Kremlowi zmniejszyć odosobnienie Kaliningradu od reszty Rosji. Z tych samych powodów, integracja Białorusi z Europą Zachodnią miałaby szkodliwy wpływ na bezpieczeństwo narodowe Rosji. Dlatego też, przynajmniej w najbliższej przyszłości, Moskwa prawdopodobnie utrzyma wsparcie ekonomiczne i polityczne dla swojego partnera Państwa Związkowego, potwierdzając tym samym słowa Łukaszenki komentujące ścisłą współpracę wojskową między oba krajami, kiedy porównał on 10 milionów Białorusinów do tarcz rosyjskich wobec Zachodu; usługi, o której białoruski przywódca powiedział, że “nie jest darmowa”.

Tekst ukazał się na blogu autora Window on Heartland.
Tłumaczenie: Justyna Gąska

 

Czytany 8264 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04