geopolityka  dr Gracjan Cimek

Na naszych oczach powstaje świat wielobiegunowy, o czym przekonuje VII szczyt BRICS w Ufie, który odbył się w dniach 8–9 lipca pod hasłem „Partnerstwo BRICS – potężnym czynnikiem globalnego rozwoju”. Przywódcy „piątki”: Brazylii, Rosji, Indii, Chin i Republiki Południowej Afryki wykonali punkt zwrotny: przejście od formatu klubu dyskusyjnego do strategicznego mechanizmu koordynacji aktywności globalnej. Podobnie jak pierwszy szczyt w Jekaterynburgu, również ten w Ufie odbywa się w okresie przewodnictwa Rosji w grupie. W tym kontekście zwyczajowe opóźnienie nauki wobec rzeczywistości stawia pytanie o potrzebę pojawienia się Ośrodka Badań Briksologicznych w Polsce.

Jakub Gajda

Beludżowie, jako grupa etniczna o silnych aspiracjach narodowych, pozostają podzieleni przez granice trzech państw: Afganistanu, Iranu i Pakistanu. Bez względu na przynależność państwową danej części ziem Beludżystanu, cały region uznawany jest za jeden z najbardziej niestabilnych w tej części świata. To tutaj toczy się polityczno-gospodarcza gra, w którą zaangażowane są również państwa spoza wymienionej trójki. Tereny Beludżystanu są przy tym narażone na napięcia związane z narastającą w świecie islamu rywalizacją sunnicko-szyicką.

dr płk Eugeniusz Januła, Małgorzata Kasińska

Ukraina jest obecnie swego rodzaju gorącym tyglem Europy – zarówno politycznym, jak też gospodarczym. Mimo, że faktyczny rozpad Związku Radzieckiego to już dość zamierzchła przeszłość, Ukraina, która obok samej Rosji była podstawowym filarem tego państwa, nie zdołała de facto wytworzyć własnej stabilnej politycznie i gospodarczo państwowości. Okazała się tworem bardzo labilnym i podatnym na wszelkie zawirowania.

Andrzej Michał Łupina

W okres transformacji Polska weszła z siecią placówek przystosowaną w dużej mierze do strategicznych celów bloku radzieckiego, niemniej jednak pozwalającą na realizację aktywnej polityki wobec krajów afrykańskich. Wydawało się rzeczą logiczną, iż potencjał ten winien był być poddany dogłębnej ocenie dla jego wykorzystania w ramach całkowicie już suwerennej polityki zagranicznej naszego państwa. Tak się jednak nie stało...

Ronald Lasecki

Koronacja 4 lipca Tupou VI na nowego władcę Królestwa Tonga [1] zwróciła przelotnie uwagę świata na tę ostatnią monarchię Pacyfiku i zarazem jedną z ostatnich monarchii, w których król odgrywa aktywną rolę polityczną. Aby jednak nie poprzestawać na sentymentalnych uniesieniach nad urodą i egzotyką odległych archipelagów [2], warto przy tej okazji zastanowić się nad znaczeniem, jakie potencjalnie Wyspy Tonga mogłyby mieć dla polityki kontynentalnej. Przeanalizujemy tu ten problem w ujęciu najpierw historycznym, następnie zaś problemowym. Za punkt odniesienia po stronie kontynentalnej przyjmiemy Rosję – ostatnie mocarstwo europejskie, które prowadzi dziś politykę nieatlantycką.

prof. dr hab. Adam Gwiazda

Trwające od wielu lat z różnym nasileniem dyskusje na temat przyczyn i skutków pogłębiających się w większości krajów świata nierówności ekonomiczno-społecznych nie doprowadziły dotąd do uzgodnienia realistycznej „recepty” na uleczenie tego zjawiska. Trafna jest tylko diagnoza mówiąca o tym, że kumulacja tych nierówności może doprowadzić do destabilizacji wielu państw, w których występują największe różnice między najwyższymi i najniższymi dochodami i w których bardzo niewielka grupa ludzi (często mniej niż 1%) posiada ogromną większość majątku, skazując resztę obywateli danego państwa na coraz bardziej „ubożejącą” przyszłość.

Federico G. Barbuto

Strategiczna mieszanka – Koreę Północną postrzega się jako najbardziej nieprzewidywalnego gracza na geopolitycznej arenie międzynarodowej. Nuklearne ambicje jej przywódców pozostają w sprzeczności z warunkami życia jej mieszkańców. Niemniej jednak decyzja, by realizować strategię nuklearną, jest podyktowana kwestiami ściśle powiązanymi z tożsamością, bezpieczeństwem oraz wzrostem gospodarczym.

Walentin Katasonow

Oczy całego świata zwrócone są dziś ku Grecji. Władze kraju trzymają za spust, którego pociągnięcie może spowodować rozpad europejskiej wspólnoty. Niewypełnienie zobowiązań w związku z obsługą długu państwowego, który wynosi już ponad 320 mld euro, może wywołać reakcję łańcuchową wśród europejskich właścicieli greckich papierów dłużnych. Problem niewypłacalności kraju zyskał jednak nowy wymiar: Ateny oświadczyły, że Niemcy winne są Grecji 9 mld euro za szkody poniesione w czasie I wojny światowej.

Leonid Sawin

Język i kultura stanowią fundament wszelkiego społeczeństwa, jego emanację, narzędzie komunikacji, a także nośnik tradycji i wiedzy. Kultura jest podstawowym fundamentem społeczeństwa [1], ale to właśnie język wyróżnia ludzi spośród zwierząt.


Elżbieta Daszkowska

Wiek XX można uznać za czas globalizacji, a więc procesu przemian, u podstaw których leży swobodna wymiana towarów nie napotykających na bariery graniczne, brak ograniczeń co do przemieszczania się ludzi, kapitału, technologii, informacji, wiedzy, idei. Zmiany dotyczą wszystkich aspektów życia społeczno- gospodarczego, na pierwszy rzut oka wydawać by się mogło, że dynamiczny rozwój gospodarczy niesie ze sobą tylko pozytywne przemiany w sferze zdrowia ludzkości np. wzrost nakładów finansowych na ochronę zdrowia, upowszechnianie nowoczesnych technik leczenia czy medykamentów nie wywołujących skutków ubocznych. Dokładna analiza tematu wskazuje jednak, że proces globalizacji sprzyja rozprzestrzenianiu się chorób, jak też powstawaniu nowych jednostek chorobowych.

Strona 12 z 86