sobota, 21 czerwiec 2014 10:30

Robert Potocki: Plan pokojowy Poroszenki?

Oceń ten artykuł
(1 głos)

writing_hand_pen  dr Robert Potocki

W piątek 20 czerwca prezydent Ukrainy Petro Poroszenko przedstawił 14-punktowy plan zakończenia konfliktu zbrojnego w południowo-wschodniej części kraju oraz reformy konstytucyjnej, oczekiwanej zarówno przez prorosyjskich irredentystów, jak i uczestników EuroMajdanu. Dzień wcześniej zaprezentował go lojalistycznym działaczom politycznym z okręgu ługańskiego i donbaskiego.

„Nasz główny cel to nie kontynuacja wojny, lecz pokój. […] Element kluczowy porozumienia to […] wybory zarówno na szczeblu powiatowym, jak i regionalnym, w trakcie których obywatele sami zdecydują o swoich władzach” – podkreślił wspomniany polityk. Także w nocy z piątku na sobotę odbył on drugą – pierwsza miała miejsce we wtorek 17 czerwca – już rozmowę z prezydentem FR Władimirem Putinem, w której zwrócił uwagę na konieczność uszczelnienia granicy ukraińsko-rosyjskiej i przedstawił propozycję stworzenia 10-km strefy buforowej między dwoma państwami. Tymczasem niezadowolenie Moskwy wywołuje zapowiedź jednostronnej delimitacji granicy lądowej oraz nasilenie ofensywy wojsk rządowych wobec separatystów. Ponadto P. Poroszenko miał stwierdzić, iż liczy na poparcie swojego planu przez Kreml, zwłaszcza, że może już spodziewać akceptacji ze strony USA i UE. 

Wspomniana propozycja, jak sugerował to sam twórca, nie ma bynajmniej charakteru zamkniętego, gdyż „plan pokojowy, może zostać rozbudowany”. Składa się on z 15 punktów, które zmierzają do wygaszenia konfliktu zbrojnego i zasadniczej przebudowy systemu konstytucyjnego Ukrainy:

1. Gwarantuje się całkowite bezpieczeństwo wszystkim uczestnikom rozmów pokojowych;

2. Państwo deklaruje amnestię dla tych uczestników zbrojnych starć, którzy złożą broń i nie popełnili ciężkich przestępstw;

3. Wszystkie walczące strony powinny niezwłocznie zwolnić wszystkich zakładników;

4. Tworzy się 10-km strefę buforową na pograniczu ukraińsko-rosyjskim, z której powinny zostać wyprowadzone wszystkie nielegalne formacje militarne;

5. Gwarantuje się specjalny „korytarz humanitarny” dla wyprowadzenia z terytorium Ukrainy rosyjskich i ukraińskich najemników;

6. Postuluje się rozbrojenie nielegalnych formacji;

7. W ramach struktur MSW postanie specjalna komórka, która zajmie się organizacją wspólnych patroli, w celu zapewnienia bezpieczeństwa ludności cywilnej;

8. Bojownicy powinni niezwłocznie opuścić, zajęte w okręgach donieckim i ługańskim, gmachy administracji publicznej;

9. Należy przywrócił funkcjonowanie legalnych organów władzy, podległych rządowi w Kijowie;

10. Należy przywrócić funkcjonowanie kanałów ukraińskiego radia i telewizji w obwodach donieckim i ługańskim; 

11. Nastąpi decentralizacja władzy państwowej (rozwój samorządu terytorialnego, gwarancje prawne dla ochrony języka rosyjskiego, nowelizacja konstytucji, która potwierdzi te założenia);

12. Uzgodnienie z przedstawicielami Donbasu obsady stanowisk gubernatorów, do czasu wyborów;

13. Rozpisanie przedterminowych wyborów parlamentarnych i samorządowych;

14. Opracowanie programu rozwoju w regionie nowych miejsc pracy;

15. Odbudowa miejscowej infrastruktury przemysłowej i komunalnej, która został zniszczona w wyniku działań zbrojnych.

Przede wszystkim prezydent zamierza zrezygnować z prawa mianowania gubernatorów obwodów i przewodniczących rad powiatowych, których mają wybierać radni wyłonieni w lokalnych wyborach. Ponadto zaproponowano odbudowę – przy współpracy UE – regionu donbaskiego ze zniszczeń wojennych i stworzenie programu rozwoju gospodarczego oraz zmianę sposobu finansowania władz lokalnych. Projekt zakłada pozostawienie na miejscu 25% podatku dochodowego [1]. Korzystając z okazji, deputowany do Rady Najwyższej z frakcji Partii Regionów Juchyn Zwiahilski zaproponował odwołanie Serhija Taruty ze stanowiska gubernatora Donbasu i mianowanie na jego miejsce dotychczasowego mera Doniecka Ołeksandra Łukianczenkę

Jak jednak poinformowała na czwartkowym briefingu w Kijowie prezedstawicielka administracji prezydenckiej  Iryna Heraszczenko, do rozmów „okrągłego stołu” nie zostaną jednak dopuszczeni „przedstawiciele organizacji terrorystycznych ‘Doniecka Republika Ludowa’ oraz ‘Ługańska Republika Ludowa’ […], tylko ci, którzy są gotowi zaakceptować plan pokojowy prezydenta […] dotyczący zakończenia bratobójczej wojny”. „Oczywiście, żadnych negocjacji z ŁRL, DRL być nie może. Ponieważ organizacje te wzięły na siebie odpowiedzialność za zastrzelenie ukraińskich samolotów, w naszymi żołnierzami na pokładzie oraz bez żadnej skruchy zabijają naszych obywateli żadnych rokowań z nimi nie będzie” – dodała rzeczniczka prezydenta Ukrainy.

Niejako na postwierdzenie tego stanowiska następnego dnia Prokuratura Generalna Ukrainy opublikowała listy gończe za 11 „liderami organizacji terrorystycznych ŁRL i DRL”. Wśród nich znaleźli się zatem: Ołeksandr Boroda (premier DRL), Ołeksandr Kałuski (wicepremier DRL ds. polityki społecznej), Ołeksandr Chodakowski (szef służby bezpieczeństwa DRL), Roman Lagin (minister pracy i polityki społecznej DRL), Ołeksandr Chriakow (minister informacji i masowych mediów DRL), Borys Lytwyn (sekretarz rządu DRL), Wołodymyr Pidgirn (minister rozwoju gospodarczego DRL), Igor Płotnycki (minister obrony ŁRL), Jurij Iwakin (szef MSW ŁRL), Ołeksandr Małychow (przewodniczący Centralnej Komisji wyborczej ŁRL) oraz Ołeksij Kariakin (przewodniczący parlamentu ŁRL).

Następnie zastępca przewodniczącego Administracji Prezydenta Walerij Czapyj, szef MSZ Pawło Klimkin i komendant Służby Bezpieczeństwa Ukrainy Walentyn Nalywajczenko poinformowali korpus dyplomatyczny w Kijowie o podstawowych założeniach wspomnianego planu pokojowego. Funkcjonariusze ci zapewnili przedstawicieli zagranicznych placówek dyplomatycznych, że Ukraina zamierza wprowadzić je w życie przed 27 czerwca – dniem podpisania ekonomicznej części układu stowarzyszeniowego z Unią Europejską.

Prezydent P. Poroszenko odwiedził tego dnia strefę walk w regionie donbaskim, gdzie rozpoczął się III etap „operacji antyterrorystycznej”. Przebywał głównie w obozie Centrum Antyterrorystycznego Gwardii Narodowej, gdzie z szefem MSW Arsenem Awakowem, sekretarzem Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Andrijem Parubijem (byłym komendantem Samoobrony Majdanu) oraz komendantem Gwardii Narodowej Stepanem Połtorakiem omawiali bieżącą sytuację na froncie oraz sposób realizacji planu pokojowego dla Południowego Wschodu. W godzinach porannych poinformowano, że siły zbrojne Ukrainy dotarły do punktu Izwarino (region ługański) odcinając tym samym walczących separatystów od posiłków z Rosji, która w tym czasie rozmieściła już po swojej stronie wojska, które nadal ćwiczą dalekie rajdy pancerne na miejscowych poligonach.

Z kolei wieczorem powstańcy zaapelowali do Moskwy z prośbą o interwencję, gdyż w piątkowym starciu pancernym pod Jampolem doznali oni druzgocącej klęski. „W bitwie […] ponieśliśmy ogromne straty. Przeciwnicy rzucili przeciw nam przeszło 100 pojazdów pancernych: mieli też silne wsparcie artyleryjskie” – informował oficer GRU Igor Girkin, ps. Striełok. Sytuacja jest tym bardziej niepokojąca, że strona ukraińska przyznała się do niezamierzonego ostrzelania terytorium FR. Jak poinformował dyrektor Centrum Badań Wojskowo-Politycznych Dmytro Tymczuk, podczas starcia zbrojnego między „terrorystami” a funkcjonariuszami sił bezpieczeństwa w rejonie punktu granicznego Dowżański w pobliżu miasta Nowoszachtyńsk został postrzelony rosyjski celnikb [2]. W tej sytuacji wprowadzenie 20 czerwca o godz. 22.00 czasu miejscowego jednostronnego zawieszenia broni przez prezydenta Ukrainy – obowiązującego do 27 czerwca – zostało odczytane w Moskwie jako „ultimatym wobec powstańców”, które jest niezgodne z ustaleniami genewskimi z 17 kwietnia 2014 roku.


Mapa 1. Sytuacja wojskowa na foncie donbaskim 19 VI 2014 roku.

mapa_DRL_LRL

Źródło: B РНБО заявили що в кордоні ще є дірки, „Українська Прaвда” 20 VI 2014.

W natłoku wspomnianych wydarzeń pozostaje jednak nierozstrzygnięte pytanie: z kim zamierza negocjować strona rządowa, skoro liderów „Noworosji” określono już mianem terrorystów? Wygląda na to, iż administracja prezydenta P. Poroszenki pragnie sama dobrać sobie uczestników rokowań pokojowych, złożonych głównie z lojalistów, oligarchów oraz przedstawicieli miejscowych organów władzy. Jednym z orędowników procesu pokojowego jest tu Rinat Achmetow, którego w regionie posiada swoje interesy gospodarcze i liczne nieruchomości. Czyż postępowanie to nie przypomina poczynań „reżimu Janukowycza”, który w okresie trwania EuroRewolucji inicjował – podobnym stylu – rokowania „okrągłego stołu”, zaś „rewolucjonistów” nazywał terrorystami? Różnica polega jedynie na tym, że obecnie role się odwróciły. Niestety nie rozwiąże to problemu rusofońskiej irredenty, zwłaszcza, że Federacja Rosyjska ponownie rozmieściła swe wojska na granicy ukraińskiej. Czy będzie „interwencja humanitarna”? Wszystko zależy od determinacji władz państwowych w Kijowie, rezultatów reformy konstytucyjnej i postawy Zachodu.

Tymczasem jak informuje „Ukraińska Prawda”, podczas zamkniętego spotkania (środa, 18 czerwca) z posłami UDAR prezydent P. Poroszenko opowiedział się za przedterminowymi wyborami do parlamentu, które miałby się odbyć równocześnie z samorządowymi i regionalnymi. Wspomniany scenariusz zakłada realizację tego postulatu, najpóźniej w pażdzierniku 2014 r. Jest tylko jeden problem – sytuacja wewnętrzna wymaga wprowadzenia trwałego zawieszenia broni, gdyż alternatywą pozostaje stan wojenny, który zostanie wprowadzony 10–14 dni po wygaśnięciu rozejmu. Sam P. Poroszenko spodziewa się, że w tym przypadku opór separatystów potrwa do sierpnia. „Inicjatywa ta – pisze Serhij Leszczenkobędzie pierwszym wyzwaniem dla Poroszenki. Porażka inicjatywy pokojowej nie pozostawia prezydentowi innej możliwości, jak nasilenie operacji wojskowej na wschodzie Ukrainy” [3].

Fot. heartanddesire.typepad.com

________________________________________________

1. Петро Порошенко представив в Донбасі мирний план з врегулювання ситуації на сході України, <http://www/president.gov.ua/news/30566.html> (20 VI 2014).
2. Під час бою в районі “Довжанського” поранений російськи митник – Тимчук, „Українська Прaвда” 20 VI 2014.
3. С. Лещенко, Зустріч Порошенка та УДАРу за закритими дверима, „Українська Прaвда” 20 VI 2014.

Czytany 8379 razy Ostatnio zmieniany czwartek, 30 październik 2014 00:04