Wydrukuj tę stronę
środa, 29 kwiecień 2020 13:03

Remigiusz Ratajczak: Teoria manipulacji – dziesięciopunktowy kanon według Noama Chomsky'ego

Oceń ten artykuł
(19 głosów)
oprac. Remigiusz Ratajczak   Noam Chomsky uważany jest przez współczesnych za jeden z najwybitniejszych autorytetów nauki. Przez szereg lat był profesorem w słynnym amerykańskim Massachusetts Institute of Technology (MIT). Zajmuje się głównie socjolingwistyką.
             
1. Rozpraszanie uwagi
 
Kluczowym elementem kontroli społecznej jest odwrócenie uwagi od spraw istotnych i zmian dokonywanych przez polityczne i ekonomiczne elity, przez ciągłe rozpraszanie uwag i zalew opinii publicznej nieistotnymi informacjami. Strategia odwracania uwagi jest kluczowa, aby zapobiegać zainteresowaniu społeczeństwa podstawową wiedzą z zakresu ekonomii, psychologii, prawa, socjologii lub cybernetyki. Utrzymuj opinię publiczną odwróconą od realnych problemów społecznych przez zniewolenie nieistotnymi sprawami. Społeczeństwo musi być cały czas bardzo zajęte – bez czasu na myślenie.
 
2. Wygeneruj problem i zaproponuj rozwiązanie
 
Metoda ta jest również określana jako problem-reakcja-rozwiązanie. Stwórz taką sytuację (problem), która wywoła u odbiorców żądanie podjęcia kroków natychmiastowych, mających na celu rozwikłanie problemu bądź zapobiegnięcie mu w przyszłości. Na przykład pozwól, aby rozprzestrzeniła się przemoc, aby społeczeństwo zgodziło się na zaostrzenie norm prawnych w ochronie własnego bezpieczeństwa, za cenę swojej wolności albo wykreuj kryzys ekonomiczny, aby usprawiedliwić radykalne cięcia świadczeń socjalnych.
 
3. Zmiany wprowadzaj stopniowo
 
Nie wdrażaj radykalnych zmian drastycznie, lecz stopniowo przesuwaj granicę społecznej akceptacji i wytrzymałości krok po kroku, rozbijając zmiany na kolejne lata. Tym sposobem przeforsowano fundamentalne przeobrażenia społeczno-ekonomiczne w Polsce w latach 1980-1990, które doprowadziły do rozkwitu ekonomii neoliberalnej: minimum świadczeń, prywatyzacja, niepewność jutra, elastyczność zatrudnienia, masowe bezrobocie, rozwój patologii społecznych, wypłaty na niskim poziomie, brak gwarancji godnego zarobku – wprowadzenie takich zmian jednocześnie wywołałoby rewolucję.
 
4. Strategia odroczenia
 
Kolejna metoda na przeprowadzenie niemile widzianej zmiany: przedstaw ją jako bolesną konieczność", którą bezwzględnie zmuszeni będziemy wprowadzić w przyszłości. Ludziom łatwiej jest bowiem zaakceptować widmo przyszłego poświęcenia niż przyjąć zmianę od razu. Ponadto społeczeństwa mają tendencję do naiwnej wiary, że "być może jakoś to będzie i uda się uniknąć problemu". Taka strategia daje więcej czasu na oswojenie się ze świadomością zmiany, a także przyjęcie jej w atmosferze rezygnacji, kiedy nadejdzie czas, by wcielić ją w życie.
 
5. Mów do społeczeństwa jak do dziecka
 
Większość reklam i komunikatów adresowanych do opinii publicznej korzysta z języka oraz sposobu argumentacji, jakiego używa się przemawiając do dzieci lub osób ograniczonych umysłowo, a więc uproszczonej i wręcz infantylnej formy komunikacji. Im bardziej chcesz swemu rozmówcy zamącić obraz rzeczywistości, tym bardziej staraj się infantylizować komunikat. Dlaczego? Jeżeli będziesz zwracać się do osoby, jakby miała lat dwanaście, to pod wpływem sugestii prawdopodobnie odpowie lub zareaguje bezkrytycznie, tak jak gdyby faktycznie miała dwanaście lub mniej lat.
 
6. Skupiaj się na emocjach a nie na racjonalności
 
Wykorzystywanie emocji, to klasyczna technika mająca na celu odstawienie na bok racjonalnej analizy i zdrowego rozsądku danej jednostki. Co więcej – użycie języka odpowiednio nacechowanego emocjonalnie daje możliwość podświadomego zaszczepienia idei, pragnień, lęków, niepokojów, impulsów, a przez to wywołanie określonych zachowań czy postaw.
 
7. Utrzymuj ludzi w ignorancji
 
Uczyń społeczeństwo niezdolnym do zrozumienia metod sprawowania nad nim kontroli. Edukacja oferowana niższym klasom musi być na tyle uboga i na przeciętnym poziomie, aby przepaść ignorancji pomiędzy niższymi a wyższymi klasami utrzymywała się, zaś techniki kontroli pozostawały niezrozumiałe dla klas niższych.
 
8. Promuj przeciętność
 
Spraw, aby w świadomości społecznej utrwaliło się przekonanie, że bycie głupim, wulgarnym, przeciętnym i niewykształconym to stan naturalny i jest on jak najbardziej w porządku i społecznie akceptowalny.
 
9. Wzmacniaj w ludziach poczucie winy
 
Pozwól, aby jednostki uwierzyły, iż są one jedynymi winnymi swoich niepowodzeń, przez niedostatek inteligencji, zdolności lub własnych starań. Dzięki temu, miast buntować się przeciwko systemowi, który stawia jednostkę w niekorzystnej dlań sytuacji, będzie ona żyła w poczuciu winy i zaniżenia samooceny, wiodącym nierzadko do depresji. W takich okolicznościach osoba staje się pasywna oraz niezdolna do działań zmierzających do zmiany systemu. Bierność społeczna oznacza brak rewolucji.
 
10. Poznaj ludzi lepiej niż oni sami są w stanie poznać siebie
 
W ciągu ostatnich dziesięcioleci szybki postęp naukowy spowodował rosnący rozziew pomiędzy zasobami wygenerowanej wiedzy a tym, co jest ogólnie dostępne (tłumaczone) szerokim rzeszom społeczeństwa. Dzięki osiągnięciom biologii (genetyka), neurobiologii, psychologii, cybersocjologii elity władzy są w stanie posiąść zaawansowaną wiedzę na temat poszczególnych jednostek, jak i społeczeństwa, co pozwala im poznać człowieka lepiej i z większą dokładnością niż może on wiedzieć o samym sobie. Oznacza to wprost, że dysponując tą wiedzą można sprawować nieskrępowaną kontrolę nad jednostkami – większą niż one same mogą posiąść nad sobą.                      
 
Noam Avram Chomsky, od 1955 r. profeosor Massachusetts Institute of Technology w Cambridge, wybitny myśliciel, uznawanay współcześnie za najwybitniejszego amerykańskiego językoznawcę.
 
Manipulacja (wg definicji encyklopedycznej) - jedna z technik sprawowania władzy > skłanianie lub prowokowanie jednostek (grup) społeczeństwa do podjęcia w dobrej wierze określonych działań w celu osiągnięcia zamierzonych korzyści politycznych, bądź >uzyskiwanie zaufania, lojalności lub wykorzystanie niewiedzy jednostek (grup) do zdobycia w niezauważalny dlań sposób pełnej nad nimi kontroli.
Czytany 9156 razy